Schetsen nieuwbouw in Sallandse stijl

Op 30 mei 2013 zijn 12 inspirerende ontwerpen gepresenteerd voor streekeigen nieuwbouw in Sallandse stijl. Drie architecten kregen de opdracht om unieke woningen te ontwerpen, die Salland weer kleur en identiteit geven. Zowel in kosten als in formaat moesten de woningen vergelijkbaar zijn met de huidige catalogus nieuwbouw. Het Maarkelslandschap zorgde voor tekeningen van meer historiserende nieuwbouw. De ontwerpen van de architecten hebben verschillende typen woningen als uitgangspunt: de katerstede, de krukhuisboerderij, de keuterboerderij, de kleine dwarshuisboerderij en de traditionele hallehuis boerderij. 

De ontwerpen zijn gebundeld in de brochure 'Streekeigen nieuwbouw in Salland' die u kunt opvragen viainfo@stichtingsallandserfgoed.nl. U kunt de brochure ook downloaden via de link onderaan de pagina.

Hieronder volgt een overzicht van de verschillende ontwerpen van vier architecten, te weten: Diederik Roeterdink (Stichting het Maarkelslandschap), Femke Scargo (19 het Atelier), Marcia Mulder (Bureau 52°Noord) en Antti Hänninen en Annemarieke van der Beek (Boerman en Kreek architecten). Voor een uitgebreider overzicht kunt u ook de brochure downloaden via de link onderaan deze pagina.

Naast de brochure zijn er ook nog uitgebreide schetstekeningen. De bestektekeningen van de 13 ontwerpen zijn via de stichting te verkrijgen. De rechten van de ontwerpen liggen bij de Stichting en worden belangeloos aan u verstrekt. Om de ontwerpen aan te vragen klikt u hier! 

Architect Marcia Mulder van bureau 52Noord uit Olst heeft de krukhuisboerderij en de katerstede als uitgangspunt genomen. De veelheid aan variatie - niet alleen vanuit de basisvorm, maar juist ook in combinatie met de bijgebouwen op het erf - zou er voor kunnen zorgen dat niet één nieuwbouwwoning in de regio meer hetzelfde hoeft te zijn. 
De Eigentijdse Krukhuiswoning
De indeling van de begane grond is gebaseerd op de typologie van een voorhuis opgebouwd uit gemetselde constructieve muren en opgedeeld in geordende ruimtes met duidelijke zichtlijnen. De deel heeft een constructie bestaande uit houten gebinten met eigentijdse stalen details. Het ontwerp is vrij in te delen en uit te breiden. Net als vroeger speelt het leven zich vooral beneden af.
Iedere gevel kan uniek worden vormgegeven. Als voorbeeld zijn 2 modellen uitgewerkt: 'marktplaats'  en 'terug naar de natuur 2.0'. 




  
De Katerstedewoning
In de oude katerstede waren vroeger de kamers gesitueerd aan de zijgevels met in het midden een open ruimte. In het eigentijdse ontwerp gaat de begane grond van de woning in het geheel uit van een vrij indeelbare constructie bestaande uit een houten gebint met praktische stalen details. 
Het ontwerp haalt veel licht binnen via de voorgevel en achtergevel en ook d.m.v. openingen in het dak. Voor de gevels zijn vele varianten mogelijk. Er zijn er 2 uitgewerkt: 'vlechtwerk' en 'aarding'.



 
 
   
 Diederik Roeterdink, vrijwilliger bij Stichting het Maarkelslandschap uit Markelo, heeft een zestal woningen getekend naar de belangrijkste woningtypen van de laatste eeuw. Met zijn ontwerpen kunt u er voor kiezen om in historiserende stijl te bouwen, terwijl u volledig aan de eisen van het bouwbesluit voldoet. De ontwerpen kennen alle luxe en comfort die u wenst. 
Type Katerstede ('erve Luuks')

Dit boerderijtype stamt uit de tijd van de verdeling van de markegronden, rond 1850. De  basis is het hallehuis en de potstal. In de regel werden deze boerderijen met de achterkant naar de weg gesitueerd, zodat het hooi gemakkelijk binnengereden kon worden. Het dak is geheel met riet bedekt. Vanaf 1900 koos men soms voor dakpannen, een teken van welvaart. 

De opbouw van de kozijnen is gemaakt conform de 'Gulden snede'.


 
 
Type Krukhuis ('erve de Weerd')
Dit boerderijtype stamt van een ouder type 
boerderij en stond met de achterzijde naar de openbare weg. De boerderij heeft van oorsprong de plattegrond van een hallehuis, maar de zijgevel is uitgebouwd. Vaak was er binnen een opkamer boven de kelder gemaakt. De achtergevel heeft een dubbele deur rechts. Eén deur voor de koe en één voor de mest. 

 
 
Type Jonge Ontginning ('erve Waansink')
Dit type stamt uit de tijd van de ontginningen van na 1900. Ze werden gebouwd op percelen met een goede waterhuishouding in kaarsrechte lijnen. De bebouwing werd gesitueerd met het voorhuis naar de openbare weg, omdat deze boerderijen de meeste weidegrond rondom het eigen bedrijf hadden liggen. De dakbedekking bestond vaak uit half riet, half pannen. Sierstenen in de gevel passen bij deze stijl. 


 
 
Type Kokhuus ('erve de Klooke')
Dit type stamt ook uit de tijd van de nieuwe ontginning van na 1900. De boerderij is voorzien van een gedeeltelijk geïntegreerd kookhuis. 


 
 
Type Dwarshuis ('erve Diekjan')
Dit is van oorsprong een hallehuis, later uitgebreid tot T-boerderij of rivierendwarshuis. Deze boerderijen komen van oorsprong uit het gebied van de IJssel en zien er statig uit. Een voorhuis werd versierd met een gestucte lijst onder de goot. Het dak werd voorzien van blauwe dakpannen. De achtergevel heeft een gemetselde boog met bentheimer sluitsteen en zogenoemde geboortestenen. 


 
 
Type Hallehuis ('erve de Kiefte')
Dit boerderijtype stamt uit de periode na 1850. Nieuw bij deze boerderijen zijn de kleine raampjes op de bovenverdieping. De boerderij komt als type veel in Salland voor uit de tijd dat er een omschakeling kwam naar grootschaliger veeteelt met het melkvee op de deel. Er werden regelmatig sierstenen in de voorgevel gemetseld. 


 
 
   


Architect Femke Scargo van Bureau 19 het Atelier uit Zwolle heeft een woning ontworpen met de indeling van de cataloguswoning als uitgangspunt.
Het is haar gelukt om de cataloguswoning in te passen in de veel grotere 
Sallandse boerderij. Vanuit de kleine ontginningsboerderij en de traditionele melkveeboerderij is het Atelier tot moderne, toekomstgerichte woningen
gekomen.
De Sallandse veelkeuzewoning
Deze hedendaagse boerderij heeft in de basis een populaire L-vormige woonkamer, met open keuken aan de voorzijde, inclusief ‘trapkast’ die dienst doet als bijkeuken. De basis is slanker dan de oorspronkelijke boerderij die aan weerszijden lage zijwanden met goten heeft. De gevels krijgen een nieuwe invulling, bestaande uit moderne gevelbekleding en grote ramen of openslaande deuren. 
Verschillende uit- en aanbouwen vallen binnen het oorspronkelijke volume en blijven binnen de voor- en achtergevel, waarmee het silhouet van de boerderij behouden blijft. 

 
 
De energieneutrale ontginningswoning
Vroeger werd in de kleine boerderijen al energiebewust omgegaan met warmte. In deze energieneutrale woning worden de duurzaamheidsmaatregelen toegepast met behoud van het oorspronkelijke karakter. Het ontwerp leent zich niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor verbouw. De woning wordt optimaal op de zon gericht. De indeling van de woning draait als het ware met de zon mee. De boerderij behoudt wel zijn oorspronkelijke oriëntatie op het erf en het volume blijft intact. 

 
 
   
Architecten Antti Hänninen en Annemarieke van der Beek van Boerman en Kreek architecten uit Steenderen hebben de kleine
dwarshuisboerderij en de meer traditionele boerderij naar de moderne tijd gehaald. Zij zien de waarde van een nieuw hoofdvolume als basis van het erf.
Zij hebben er mee ingestemd om voor het complete beeld van wat men kan bouwen op een erf ook één van hun ontwerpen van een schuurwoning aan de brochure toe te voegen.
 
De Klassieke Hallehuiswoning
Bij dit ontwerp is uitgegaan van het type klassieke melkveeboerderij. Kenmerkend is de vorm van het hallehuis. De boerderij heeft een zadeldak met grote wolfseinden en een rieten bedekking. De zijgevels zijn laag, de raamverdeling is volgens de gulden snede. Er zijn vier verschillende ontwerpen gemaakt die zijn gebaseerd op dit hoofdtype. Er worden een aantal mogelijke plattegronden aangegeven, maar iedere inrichting is mogelijk.
 
 
De Moderne Dwarshuiswoning
Dit type is gebaseerd op de kleine dwarshuisboerderij.
Het voorhuis is gesitueerd dwars op het achterhuis en heeft hoge gevels. Het achterhuis heeft lage gevels. De boerderij heeft een zadeldak met wolfseinden, de dakbedekking bestaat uit pannen. De raamverdeling is volgens de gulden snede. Ook voor dit hoofdtype heeft de architect vier verschillende ontwerpen gemaakt, alsmede een aantal mogelijke plattegronden. Bij de ontwerpen wordt riet als dakbedekking gebruikt. 
 
 
Schuurwoningen
Wanneer u meer dan één woning mag bouwen of wanneer de oorspronkelijke boerderij er nog staat, is het meer passend om een nieuwe woning als schuurwoning te bouwen. Stichting Sallands Erfgoed heeft aan Boerman en Kreek gevraagd om een voorbeeldontwerp te maken voor een dergelijke woning.